Laser Πρεσβυωπίας

Laser πρεσβυωπίας και ειδικές εφαρμογές στον οφθαλμό:

 

Το τέλος της Πρεσβυωπίας; (Εικ.1)

Εικ. 1

Τα τελευταία χρόνια η έρευνα έχει δώσει ένα πλήθος εφαρμογών για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας, ενός οφθαλμολογικού πρόβληματος που θα επηρεάσει περισσότερο ή λιγότερο όλους μας. Η πρεσβυωπία, που συνιστά περισσότερο κατάσταση παρά μια οφθαλμική ασθένεια, ορίζεται ως δυσκολία ή αδυναμία στην κοντινή όραση. Αρχίζει να εμφανίζεται λίγο μετά το 40ό έτος ως «κόπωση» στην ανάγνωση ή δυσκολία αναγνώρισης αντικειμένων, που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη από 30-35 εκατοστά σε συνδυασμό με συνθήκες χαμηλού φωτισμού. Προοδευτικά τα συμπτώματα θάμβους στην κοντινή όραση γίνονται πιο έντονα και η χρήση πρεσβυωπικών γυαλιών γίνεται απαραίτητη σχεδόν σε όλους μετά το 50ό έτος.

1. Γιατί παθαίνουμε πρεσβυωπία;

Εικ. 2: Ο φακός του οφθαλμού (κρυσταλλοειδής φακός) μπορεί να παρομοιαστεί με φακό αυτόματης φωτογραφικής μηχανής.

Για να γίνει κατανοητή με απλά λόγια η αιτιολογία της πρεσβυωπίας, πρέπει να φανταστούμε τον οφθαλμό σαν φωτογραφική κάμερα που διαθέτει πολύ γρήγορη δυνατότητα εστίασης κοντά και μακριά.

Εικ. 3: Ο φακός του οφθαλμού (κρυσταλλοειδής φακός) μπορεί να παρομοιαστεί με φακό αυτόματης φωτογραφικής μηχανής.

Με τον ίδιο τρόπο που η φωτογραφική μηχανή εστιάζει σε διαφορετικές αποστάσεις αυξομειώνοντας την δύναμη των φακών της, έτσι και ο οφθαλμός αυξομειώνει ταχύτατα τη δύναμη του φακού του (κρυσταλλοειδής φακός) λαμβάνοντας υπόψη την απόσταση των αντικειμένων, όπου στρέφουμε το βλέμμα μας.

Η διαδικασία αυτή γίνεται χιλιάδες φορές κάθε ώρα και βασίζεται στην ελαστικότητα του κρυσταλλοειδούς φακού.

Καθώς μεγαλώνουμε, η ελαστικότητα του φακού μειώνεται και αντίστοιχα μειώνεται και η ικανότητά του να εστιάζει (να βλέπει) κοντά. (Εικ 2,3)

2. Γιατί άλλοι παθαίνουν πρεσβυωπία σε μεγαλύτερη και άλλοι σε μικρότερη ηλικία;

Η ηλικία, στην οποία θα αρχίσουν να ενοχλούν τα πρεσβυωπικά συμπτώματα εξαρτάται από την προγενέστερη κατάσταση του οφθαλμού, δηλαδή αν προϋπήρχε μυωπία, αστιγματισμός ή υπερμετρωπία. Άτομα με μυωπία ενοχλούνται κατά κανόνα αργότερα από τα αρχόμενα πρεσβυωπικά συμπτώματα και συνήθως μια μείωση των βαθμών της μυωπίας βοηθά στην ευκρινή κοντινή όραση. Με την πάροδο της ηλικίας πολλοί μύωπες επιτυγχάνουν όραση σε κοντινή απόσταση, βγάζοντας τα γυαλιά τους. Άτομα με υπερμετρωπία ενοχλούνται συνήθως σε μικρότερη ηλικία από τα πρεσβυωπικά συμπτώματα και η δυσκολία στην κοντινή όραση επιδεινώνεται γρήγορα με το πέρασμα της ηλικίας.

3. Θα χειροτερέψει η πρεσβυωπία αν χρησιμοποιήσω γυαλιά για κοντινή όραση;

Εικ. 4

Μεγάλο ποσοστό ατόμων καθυστερούν την χρήση πρεσβυωπικών γυαλιών πιστεύοντας ότι αυτό θα επιταχύνει την επιδείνωση της πρεσβυωπίας τους.

Η απάντηση σε αυτό είναι, ότι η χρήση σωστά μετρημένων πρεσβυωπικών γυαλιών δεν επηρεάζει την ταχύτητα εξέλιξης της πρεσβυωπίας. Αντίθετα, η χρήση λανθασμένα μετρημένων γυαλιών, με μεγαλύτερους βαθμούς από τους απαιτούμενους για το συγκεκριμένο άτομο, υπάρχει περίπτωση να επιταχύνει τα πρεσβυωπικά συμπτώματα.

Γι’ αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται έτοιμα πρεσβυωπικά γυαλιά από φαρμακεία ή καταστήματα οπτικών, παρά μόνο εκείνα που συνταγογραφούνται μετά από πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο. (Εικ. 4)

4. Ποιες λύσεις υπάρχουν σήμερα για την αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας ;

Εικ. 5

A. Μη επεμβατικές μέθοδοι διόρθωσης πρεσβυωπίας

 

1. Απλά πρεσβυωπικά γυαλιά: Αποτελούν την απλή αντιμετώπιση της πρεσβυωπίας και είναι ευρέως διαδεδομένα. (Εικ. 5)

2. Διπλοεστιακά ή πολυεστιακά γυαλιά: Πρόκειται για γυαλιά με διαφορετικής δύναμης φακό από το κέντρο προς την περιφέρεια, που επιτρέπουν ευκρινή όραση σε όλες τις αποστάσεις, ανάλογα με το πού στρέφουμε το βλέμμα.

Εικ. 6: Οι πολυεστιακοί φακοί επαφής είναι κατασκευασμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε διαφορετικές περιοχές τους να είναι υπεύθυνες για την όραση στις διάφορες αποστάσεις.

Συνιστώνται κυρίως σε άτομα με προβλήματα και στην κοντινή και την μακρινή όραση.

3. Πρεσβυωπικοί φακοί επαφής: Πρόκειται για διπλοεστιακούς ή πολυεστιακούς φακούς επαφής, που λειτουργούν όπως τα αντίστοιχα γυαλιά. (Eικ. 6,7)

4. Η τεχνική Monovision: Την τελευταία δεκαετία εφαρμόζεται με επιτυχία η διόρθωση της πρεσβυωπίας βασισμένη στην τεχνική Monovision.

Εικ. 7: Οι πολυεστιακοί φακοί επαφής είναι κατασκευασμένοι με τέτοιο τρόπο ώστε διαφορετικές περιοχές τους να είναι υπεύθυνες για την όραση στις διάφορες αποστάσεις.

Η τεχνική αυτή δεν περιορίζεται μόνο στις μη επεμβατικές μεθόδους αλλά και στις χειρουργικές, όπως θα δούμε παρακάτω.

Βασίζεται στο φαινόμενο, ότι κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί περισσότερο τον έναν από τους δύο οφθαλμούς, όπως ακριβώς κάθε άνθρωπος χρησιμοποιεί περισσότερο το ένα από τα δύο του χέρια (αριστερόχειρας / δεξιόχειρας).

Έτσι, ο οφθαλμός που χρησιμοποιείται περισσότερο (επικρατών οφθαλμός) διορθώνεται για την μακρινή όραση ενώ ο έτερος οφθαλμός διορθώνεται για την κοντινή όραση.

Ο συνδυασμός και των δύο οφθαλμών (διόφθαλμη όραση) επιτρέπει ικανοποιητική όραση σε όλες τις αποστάσεις.

Η τεχνική Monovision βρίσκει εφαρμογή σε διορθωτικά γυαλιά, φακούς επαφής, καθώς επίσης και στις χειρουργικές μεθόδους, που θα δούμε παρακάτω.

Εικ.8: Ο φυσιολογικός φακός του οφθαλμού αντικαθίσταται με ένα τεχνητό φακό (ενδοφακό)

Β. Επεμβατικές μέθοδοι διόρθωσης πρεσβυωπίας

 

Εικ.9: Ο φυσιολογικός φακός του οφθαλμού αντικαθίσταται με ένα τεχνητό φακό (ενδοφακό)

 

1. Αντικατάσταση του φακού του οφθαλμού (κρυσταλλοειδούς φακού) με τεχνητό ενδοφακό

 

1α. Αντικατάσταση με απλό ενδοφακό με χρήση της τεχνικής Μonovision

Πρόκειται για αντικατάσταση του φυσιολογικού κρυσταλλοειδούς φακού με έναν μικροσκοπικό φακό (τεχνητός ενδοφακός), που εμφυτεύεται με τέτοιο τρόπο, ώστε το επικρατές μάτι να χρησιμοποιείται περισσότερο για μακριά ενώ το άλλο μάτι περισσότερο για κοντά (Μonovision).

Εφαρμόζεται με επιτυχία κυρίως σε άτομα, στα οποία έχει αρχίσει η διαδικασία του καταρράκτη. (Εικ. 8,9)

1β. Αντικατάσταση με πολυεστιακό ενδοφακό

Η τεράστια πρόοδος στην τεχνολογία των τεχνητών ενδοφακών οδήγησε στην κατασκευή πολυεστιακών ενδοφακών, δηλαδή φακών που μας επιτρέπουν ευκρινή όραση και σε μακρινές και σε κοντινές αποστάσεις.

Μειονέκτημα αυτών των φακών είναι η υψηλή τιμή τους. (Εικ. 10)

1γ. Αντικατάσταση με προσαρμοστικό ενδοφακό

Είναι μια καινοτομία, που πολύ πρόσφατα άρχισε να εφαρμόζεται στην κλινική πράξη.

Πρόκειται για φακούς, που μιμούνται την δυνατότητα προσαρμογής του ματιού και αποτελούν την λύση του μέλλοντος για την διόρθωση της πρεσβυωπίας. (Εικ. 11,12)

Εικ.10: Πολυεστιακός τεχνητός ενδοφακός. Επιτρέπει την όραση τόσο στις μακρυνές όσο και τις κοντινές αποστάσεις.
Εικ.11: Προσαρμοστικός ενδοφακός. Μιμείται την ικανότητα του φυσιολογικού φακού να προσαρμόζει (εστιάζει) στις διάφορες αποστάσεις, κάνοντας μικρές πρόσθιες κινήσεις
Εικ.12: Προσαρμοστικός ενδοφακός. Μιμείται την ικανότητα του φυσιολογικού φακού να προσαρμόζει (εστιάζει) στις διάφορες αποστάσεις, κάνοντας μικρές πρόσθιες κινήσεις

2. Laser πρεσβυωπίας

 

Εικ.13

2α. Lasik σε συνδυασμό με Μonovision

Σ’αυτήν την μέθοδο το Lasik χρησιμοποιείται με τον ίδιο τρόπο, όπως και στην διόρθωση της μυωπίας ή της υπερμετρωπίας, αλλά η διόρθωση τροποποιείται κατάλληλα, ώστε το ένα μάτι (επικρατών οφθαλμός) να βλέπει κυρίως μακρινά ενώ το άλλο κυρίως κοντινά αντικείμενα (Μonovision). (Εικ. 13)

Εικ.14

2β. Presbylasik: Το κατ εξοχήν Laser πρεσβυωπίας
Με το Laser αυτό «σμιλεύεται» η πρόσθια επιφάνεια του οφθαλμού (κερατοειδής), ώστε να μετατραπεί σε πολυεστιακό φακό, επιτυγχάνοντας ευκρινή όραση σε όλες τις αποστάσεις. Αποτελεί την τεχνολογία αιχμής για την πρεσβυωπία. (Εικ. 14)

2γ. Intracore: το εξειδικευμένο Femtosecond Laser Πρεσβυωπίας
Το Intracore είναι ένα καινούριο Laser, για την διόρθωση της πρεσβυωπίας. Στην περίπτωση αυτή δε «σμιλεύεται» η επιφάνεια του κερατοειδούς αλλά επιτυγχάνεται αλλαγή της αρχιτεκτονικής του κερατοειδούς με αποτέλεσμα και πάλι να μετατρέπεται σε πολυεστιακό φακό.(Εικ. 15,16)

Εικ.15: Το Intracore είναι το εξειδικευμένο LASER της πρεσβυωπίας που μετατρέπει τον κερατοειδή ,την πρόσθια επιφάνεια του οφθαλμού, σε πολυεστιακό φακό.
Εικ.16: Το Intracore είναι το εξειδικευμένο LASER της πρεσβυωπίας που μετατρέπει τον κερατοειδή ,την πρόσθια επιφάνεια του οφθαλμού, σε πολυεστιακό φακό.

3. Ενθέματα κερατοειδούς (inlays)

 

Εικ.17: Μια μικροσκοπική «τσέπη» δημιουργείται στον κερατοειδή.

Μια τελευταία έξυπνή μέθοδος ήρθε να αλλάξει τα δεδομένα στην θεραπεία της πρεσβυωπίας.

Πρόκειται για το συνδυασμό ενός Laser με έναν μικροσκοπικό φακό. Με το Laser δημιουργείται στην πρόσθια επιφάνεια του κερατοειδούς μια θήκη (τσέπη), στην οποία εμφυτεύεται ένας μικροσκοπικός φακός, που λειτουργεί μόνο για την όραση στις κοντινές αποστάσεις.

Γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλής λόγω του απλούστατου τρόπου εφαρμογής της και κυρίως λόγω του γεγονότος, ότι είναι αναστρέψιμη.

Σε περίπτωση που ο ασθενής δεν είναι ευχαριστημένος με το αποτέλεσμα, ο οφθαλμός μπορεί να επιστρέψει στην προηγούμενη ακριβώς κατάσταση ή να αντικατασταθεί το ένθεμα. (Εικ. 17,18)

Εικ.18: Ένας μικροσκοπικός φακός τοποθετείται σε αυτή την «τσέπη»

Όλες οι παραπάνω μέθοδοι έχουν βοηθήσει χιλιάδες ανθρώπους να απαλλαγούν από τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας.

Πρέπει όμως να γίνεται σωστή εκτίμηση από εξειδικευμένο οφθαλμίατρο, που θα προτείνει την πλέον ενδεδειγμένη μέθοδο για το συγκεκριμένο άτομο, ανάλογα με ένα πλήθος παραγόντων (ηλικία, διαθλαστική κατάσταση του οφθαλμού, ανάγκες του ατόμου, συνυπάρχουσες παθήσεις).

Καμία από τις παραπάνω μεθόδους δεν υπερτερεί των υπολοίπων αλλά είναι περισσότερο ή λιγότερο ενδεδειγμένη για το κάθε άτομο.Επομένως είναι πλέον δυνατόν με την βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας να περιορίσουμε στο ελάχιστο τα συμπτώματα της πρεσβυωπίας σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού.